Histogram
Merhaba arkadaşlar. Bu yazımda sizlere biz fotoğrafçıların sıklıkla göz ardı ettiği ve bir çoğumuzun da hiç dikkat etmediği veya çok az bilgi sahibi olduğu bir konudan yani Histogram hakkında bilgi vermek istiyorum.
Histogram kelime anlamıyla, gruplandırılmış bir veri dağılımının sütun grafiğiyle gösterimidir.
Fotoğrafçılıkta Histogram;
Öncelikle, Digital fotoğrafların piksel dediğimiz minik kutucuklardan oluştuğunu hepimizin bildiğini düşünüyorum.
Örneğin; 21 Mega Piksel (21 Mp) bir fotoğraf makinasının ürettiği fotoğraf 21 Milyon Pikselden oluşmaktadır. Bunun da sağlamasını, fotoğrafın makinamızdan çıktığı haldeki eni ile boyunun birbiriyle çarpımıyla elde edebileceğiniz gibi, tekrar boyutlandırdığınız (kesme işlemi sonrası) fotoğrafların eni ile boyunun çarpımı ile piksel sayısını bulabilirsiniz.
Fotoğrafın üç temel bileşeni olan İso, Diyafram ve Estantane ile sensöre düşen ışığı kontrol altına almaya çalışırız. Burada sensöre düşen ışık aslında fotoğrafımızdaki piksellerin her birine ayrı ayrı isabet eden ışıktır. Yani her bir piksel farklı ışık değerlerine sahiptir. Bu değerler “ 0 “ ( Tam Karanlık ) ile “255” ( Tam aydınlık ) arasındadır. Histogram ise Yatay eksende ( x ekseni ) yer alan ışık değerleri ve dikey eksende ( y ekseni ) yer alan piksellerden oluşan grafiktir.
Dijital fotoğrafçılığın en büyük avantajı kameramızın vizöründen veya Lcd ekranından elektronik göstergelerin yardımıyla görüntüleri gözden geçirmektir.
Genellikle fotoğrafçıların yaptığı basit hatalardan biri, makinedeki fotoğrafları incelerken genellikle görüntüye odaklanarak pozlamanın değerlendirilmesidir.
Bunun neresi hata diyeceksiniz. Çoğumuz fotoğraf makinasının ayarlarından ekran parlaklığını yüksek olarak ayarlarız. Bu da makinemizin o küçücük LCD ekranındaki görüntünün daha aydınlık görülmesine neden olur. Ayrıca görüntülerin ışık altında, gölgede, karanlıkta ve bilgisayar ekranında bakıldığında farklılıklar gösterebilir. İşte bu nedenle her çekilen fotoğrafın LCD ekranda görülmediği gibi olduğunu bilgisayarımıza çıkarttığımızda farkederiz.
Eğer bu şekilde hatalar yapmaktan kaçınmak ve fotoğrafımızı doğru pozlama ile gerekli ışık hassasiyetinde sonuç almak istiyorsak bunun tek bir yolu vardır o da HİSTOGRAM.
Kullandığımız kameralarda yer alan histogram ekranı, dijital görüntü üzerindeki pozlamayı daha hassas bir şekilde yapmamızı sağlar.
Kameranın Histogramları
Bir çok dijital fotoğraf makinesinde dört histogram görüntüsü vardır.
Birincisi, bir fotoğrafın genel parlaklığını gösteren parlaklık histogramıdır. Diğer üç histogram sensör üzerindeki kırmızı, yeşil ve mavi duyarlı pikselleri temsil eden renk histogramlarıdır. Bu histogramlar genellikle kendi renklerinde gösterilir.
Histogram Nasıl Okunur ?
Histogramın yatay ekseni sol kenardaki saf siyahtan sağ kenardaki saf beyaza kadar olan fotoğrafın parlaklığını gösterir. Dikey ekseni de ışığın doldurdu pikselleri gösterir.
Fotoğraf makinalarınızın dijital sensörü, geniş bir dinamik aralık ( çok parlak ve çok karanlık alanlar ) içeren bir kompozisyonda veri toplayabilme yeteneği insan gözüne göre sınırlıdır. Pozlamayı manuel olarak yapmadıkça, makinamız bu görüntüyü en geniş aralıkta yakalamaya çalışacaktır. Eksik pozlamaya veya fazla pozlamaya neden olabilir. Lcd’den baktığımızda gerek Lcd parlaklığı veya çevresel etkenlerle görüntü üzerinden bu değerlendirmeyi doğru okuyamayabiliriz.
Bu nedenle makinamızın histogram ekranını doğru okumak ve bu histogramlara göre ayarlarımızı daha hassas yaparak istediğimiz ışık miktarının sensöre düşmesini sağlayabiliriz.
Burada eksik pozlama yapılmış bir fotoğrafın histogramı var.
Sol tarafta büyük bir beyaz yığın ve sağ tarafta da herhangi bir şeyin olmadığını görüyoruz. Bu; yüksek ve açık alanlarda ( parlak alanlar ) herhangi bir piksel olmadığını, diğer taraftan karanlık ve koyu alanlarda da ( gölgeler ) herhangi bir piksel alınmadığını ifade etmektedir. Buna da kısaca az pozlanmış diyoruz.
Burada fazla pozlama yapılmış bir fotoğrafın histogramı var.
Eksik pozlamanın tersine bu histogram görüntüsünde de yoğunluğun sağ tarafta olduğu görülmektedir. Bu fotoğrafın koyu alanlar ile ilgili herhangi bir piksel almadığı, parlak alanlar ile ilgili olarak da fazla ışık nedeniyle fazlaca piksel olmadığını göstermektedir. Buna fazla pozlanmış diyoruz.
Eksik veya fazla pozlamada makinamızın ayarlarını tekrar gözden geçirerek uygun histogram değerlerine ulaşıncaya kadar ayarlarımızı yenileyebiliriz.
Burada da normal ( doğru ) pozlamaya sahip bir fotoğrafın histogramı yer almaktadır.
Bu tür histogram görüntüsünde pozlamanın doğru yapıldığını ve ışık ile piksellerin doğru orantılı dağıldığını varsayıyoruz.
Histogram ve nasıl okuyacağımıza dair kısa bilgi vermeye çalıştım, umarım faydalı olmuştur
Not :
Her bilginin sonunda söylemeden geçmediğim bazı konular var. Yukarıda anlattığım konu her fotoğrafçının bilmesi ve yeri geldiğinde kullanması gereken temel bilgidir. Ancak şunu da aklımızdan çıkartmamak gerekmektedir. Fotoğrafı çeken sizler, fotoğrafınızın aşırı ışıklı veya az ışıklı olmasını isteyebilirsiniz. O nedenle istediğiniz fotoğrafa ulaşmak için uygun Iso, Diyafram ve Enstantane ayarlarınızı yaparak fotoğrafınızı çekiniz.
Bana göre her histogram değeri kitaptaki gibi yorumlanmamalıdır. Ne kadar fazla kullanır ve ne kadar fazla değerlendirirseniz histogramı daha kolay okuyacak ve sonuçlara yorumlarınızı ekleyerek hedeflediğiniz görüntülere ulaşacak tecrübeye sahip olabilirsiniz.
Ekteki 3 fotoğraftan ikisinin histogram değerleri uç noktalarda yer almaktadır. Bu değerleri özellikle girip bu sonuçlara ulaşmak istedim. Yukarıda yazdığım ( kitap bilgilerine göre ) ders konusuna göre eksik ve fazla pozlama yapılmış olan fotoğraf değerlerini yeniden ayarlamam gerekir. Ama özellikle bu sonuçlara ulaşmak, istediğim için ayarları bu şekilde tuttum.
Sevgiler,
Mustafa USTA
